فصل چهارم اسراء و معراج ارجح آن است كه اسراء و معراج در اثناى مرحلهء سرّى دعوت بود كه سه يا پنج سال به طول انجاميد : اسراء از مكّه به بيت المقدس مطابق نص صريح قرآن كريم ، و معراج از بيت المقدس به آسمان ، چنان كه در اخبار و روايات فراوان آمده است . بحث و بررسى ، و پژوهش دقيق در جزئيات و تفاصيل اين قضيه نيازمند وقت كافى و تأليف جداگانه‌اى است . در اينجا به اختصار ، برخى از جوانب آن را بررسى مىكنيم . 1 . تاريخ اسراء و معراج مشهور است كه اسراء و معراج اندكى پيش از هجرت بود . برخى گفته‌اند : شش ماه پيش از هجرت ؛ گروهى سال دوازدهم بعثت ، برخى سال يازدهم و گروهى نيز سال دهم بعثت گفته‌اند . كسانى پس از هجرت هم گفته‌اند . « 1 »

--> ( 1 ) . بنگريد : تاريخ الخميس ، سيره حلبى .